Саба муниципаль районы

Язучы Нәби Дәүли туына 110 ел!

2020 елның 1 июне, дүшәмбе

Нәби Дәүли (Нәбиулла Хәсән улы Дәүләтшин) 1910 елның 1 июнендә элекке

Казан губернасы Спас өязе (хәзерге Татарстан АССРның Әлки районы)

Мәүләшә (Иске Камка) авылында ярлы крестьян гаиләсендә туа. Дүрт яшендә

чакта аның әтисе, бераздан өнисе үлеп китә, Нәбиулла ятим кала. 1921 елда

ул Царицын (хәзерге Волгоград) шәһәрендә балалар колониясенә эләгә.

Шунда җидееллык белем ала, ФЗӨдә укый, беренче әдәби әсәрләрен

бастыра. Озакламый Донбасс ягына китеп, «Пролетар» исемле татар газетасы

редакциясендә эшли. 1931–1933 елларда ул Винница шәһәрендәге хәрби

мәктәптә укый, Ерак Көнчыгышта чик буе гаскәрләрендә хезмәт итә.

1935 елда Н. Дөүли Казанга килеп матбугат органнарында эшли, әдәби иҗат

эше белән шөгыльләнә. 1939 елда ул СССР Язучылар союзына член итеп

алына. Н. Дөүли Бөек Ватан сугышының беренче көннәреннән үк фронтка

китә, әмма 1941 елның августында Орша шәһәре тирәсендә барган авыр

сугышларның берсендә чолганышта калып, ул фашистлар кулына әсир төшә,

1942 елның яз башында бүтән әсирләр белән бергә Германиягә озатыла.

1945 елның апрелендә ул берничә иптәше белән лагерьдан кача, Совет

Армиясенә кушыла һәм сугышны фронтта тәмамлый. 1945-1956 елларда ул

Казанда художник-бизәүче булып эшли.

Нәби Дәүли күпсанлы лирик, сәяси-публицистик, сатирик шигырьләр,

балладалар, «Берлинда окоп» (1955), «Авыл дәфтәре» (1954–1967) кебек

күләмле поэмалар, проза әсәрләре, сугыш чорындагы шәхси кичерешләренә

нигезләнеп язылган «Яшәү белән үлем арасында» (1958) дигән повесте һәм

«Җимерелгән бастион» (1965) романын иҗат итеп татар әдәбияты тарихында

күренекле урын алган әдип.

Н. Дөүли 1989 елның 18 маенда вафат булды.

Әбрар Кәримуллин исемендәге Саба район үзәк китапханәсе