"САК БУЛЫГЫЗ, ЮКА БОЗ!»
"САК БУЛЫГЫЗ, ЮКА БОЗ!»
Ел саен кышкы-язгы чорда су объектларында кешеләр, шул исәптән балалар һәлак була. Календарь язы башлану белән әйләнә-тирә мохитнең температурасы акрынлап күтәрелә, һәм сулыклардагы боз, ныклыгын югалтып, эри башлый. Язгы ташу вакыты якынлаша, елгаларда һәм күлләрдә боз көпшәк һәм нык булмый башлый.
Язгы чорда балалар еш кына Буага яки елгага соңгы тапкыр тимераякта шуарга, текә ярдан чанада төшәргә яки бозда уйнарга ашыгалар. Бозлавык башлану белән укучылар елга ярына җыелалар, боз өстеннән үтәргә һәм хәтта йөзеп йөрүче боз өстенә менәргә тырышалар. Әмма мондый күңел ачулар зур куркыныч һәм тормыш өчен куркыныч белән бәйле. Боз, бүрәнә һәм салларда шуу еш кына фаҗигале нәтиҗәләргә китерә.
Балалар үзләрен көткән куркынычларны һәрвакытта да аңламый, шуңа күрә су объектларында бәхетсезлек очраклары еш кына нәкъ менә алар белән була. Бозда куркынычсызлык кагыйдәләрен үтәмәү бу чорда фаҗигагә китерергә мөмкин.
КИСӘТҮ:
- Язгы бозда бату җиңел;
- Бозның таркалу процессы яр буенда тизрәк бара;
- Кар белән капланган язгы боз бик тиз йомшак массага әверелә.
Балалар!
Тормышыгызны куркыныч астына куймагыз!
- Язгы ташу вакытында бозга чыкмагыз;
Текә һәм юылган ярларда тормагыз-алар ишелергә мөмкин;
- Бозлавыкны күпердән яисә яр буеннан күзәткәндә, култыксалар һәм башка киртәләр аша бөгелмәгез;
- Әгәр дә Сез елга яки күлдә булган бәхетсезлеккә шаһит булсагыз, югалып калмагыз һәм кычкырып ярдәмгә чакырыгыз — олылар ишетер һәм бәладән коткара алырлар.
Язгы ташу һәм бозлавык чорында тыела:
- Сулыкларга чыгу;
- Бозлавык вакытында елга аша чыгарга;
- Боз тыгылган урыннарда елгага якын килергә;
Ташкыннарга һәм ишелүгә дучар булган текә ярда басып торырга;
Күперләрдә, плотиналарда һәм буаларда җыелырга;
- Боз бөкеләренә якынлашырга, бозларны ярдан этеп җибәрергә;
- Бозларда йөрергә һәм шуларда шуарга.
Олылар!
Балаларны караучысыз калдырмагыз! Баланың буш вакытын кайда үткәрүе белән кызыксыныгыз һәм язгы-кышкы чорда балаларның сулыкларда булуына юл куймагыз. Ата-аналары һәм өлкәннәре карамагыннан мәхрүм калып, куркынычсызлык чараларын белмичә, балалар текә ярда уйныйлар, ә кайчакта сулыкның бозларында шуалар. Мондый гамьсезлек кайчак фаҗигале тәмамлана. Яз көне балаларның уен урыннарын контрольдә тотуны көчәйтергә кирәк.
Олы кешегә боз өстендә хәрәкәт итүнең зур куркыныч белән бәйле булуы аңлашыла. Балага бозда уйнау-куркыныч күңел ачу дип аңлатырга кирәк. Балаларны елга буена өлкәннәр күзәтүеннән башка кертмәгез, бигрәк тә бозлавык вакытында; елганы яисә күлне ачканда боз өстендә булу куркынычы турында кисәтегез. Балаларга язгы ташу вакытында үз-үзеңне тоту кагыйдәләре турында сөйләгез, аларга су янында шаярырга рөхсәт итмәгез, бизгәк тотуны туктатыгыз. Бозда уйнау ярамый! Өзелгән боз, салкын су һәм тиз агым һәлакәт белән яный. Шуны истә тотыгыз: язгы ташу вакытында, хәтта аз гына бозлавык булганда да, бәхетсезлек очраклары еш кына балалар белән була. Балаларга бозлавык һәм язгы ташу чорында саклык чараларын аңлатыгыз.
Хөрмәтле әти-әниләр һәм педагоглар! Балаларны, бигрәк тә бозлавык вакытында, елгага олылар күзәтүеннән башка кертмәгез; куркыныч турында кисәтегез аларны!
ИГЪТИБАРЛЫ ҺӘМ САК БУЛЫГЫЗ! ЯЗ КӨНЕ БОЗ КУРКЫНЫЧ! ҮЗЕГЕЗНЕ САКЛАГЫЗ!