Хәзерге заман төзелешендә җир астына яшеренгән коммуникацияләрне эзләү иң көтелмәгән һәм күп көч таләп итә торган бурычларның берсе булып кала. Барлык инженерлык челтәрләре планнарда чагылырга тиеш кебек тоела, әмма гамәлдә вәзгыять еш кына катлаулырак була.
Нигә коммуникацияләр «яшеренә»?
Дистәләгән еллар дәвамында инфраструктура үсеше нәтиҗәсендә безнең урамнар һәм ишегалды астында торбалар, кабельләр, дренажлар һәм башка инженерлык системаларыннан торган бөтен бер челтәр барлыкка килгән. Аларның күбесе совет чорында ук салынган, ә аларның тегәрәк урнашу схемалары югалган яки чынбарлыкка туры килми. Кайвакыт яңа коммуникацияләр искеләренең өстеннән, ә кайвакыт — инде барлыктагыларына комачауламас өчен, читләтеп үк салынган.
Яшерен коммуникацияләр төзүчеләр өчен ничек куркыныч?
Грунтка саксыз тыкшыну суүткәргеч, газ торбасы яки электр кабеленә зыян китерергә мөмкин. Бу авария һәм бөтен кварталлар эшендә тоткарлыклар куркынычы гына түгел,эшчеләрнең гомере өчен дә куркыныч. Шуңа күрә җир эшләре башланыр алдыннан белгечләр булачак төзелеш урынында җир астында көтелмәгән «сюрпризлар» булмавына инанырга тиеш.
Планнар булса да, аларның төгәллеге еш кына теләгәнчә түгел. Алдан тикшермичә авыр техника куллану авариягә китерергә мөмкин. Шуңа күрә беренче этапта эшчеләр коммуникацияләрне «тоемлау» һәм аларның тегәрәк урынын билгеләү өчен, көрәкләр белән җирне саклык белән ача. Шуннан соң гына экскаватор белән куркынычсыз эшләргә мөмкин.
Соңгы елларда коммуникацияләрне эзләүнең заманча ысуллары: георадарлар, трасса эзләгечләр, махсус датчиклар актив кертелә. Әмма әлегә кул эшеннән тулысынча баш тарту мөмкин түгел-куркыныч артык зур һәм төзелеш мәйданчыкларындагы вәзгыять артык күп төрле.
Җирне кул белән ачу — ул үткәннең калдыгы түгел, ә кирәкле куркынычсызлык чарасы. Андый ысул аварияләрдән сакланырга, инфраструктураны саклап калырга һәм кешеләрнең иминлеген тәэмин итәргә ярдәм итә.