Туган авылым Килдебәгем

Эш атнасын Финанс - бюджет палатасы коллективы Казанга сәфәр белән тәмамлады. Бу баруында коллектив Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры артистлары тарафыннан тәкъдим ителгән "Казан егетләре" комедиясен тамаша кылды. Әлеге спектакль моннан 30 - 40 еллар элек режиссёр Фәрит Бикчәнтәев тарафыннан бик уңышлы куелса, бүгенгесе исә режиссёр Айдар Җаббаровның иҗат җимеше буларак, тамашачы тарафыннан бик җылы кабул ителде. Җомга киче коллективтагы һәркемнең күңелендә матур тәэсирләр калдырды.

1 апрельдә вакытлыча чикләүләр кертелә транспорт чаралары хәрәкәте Татарстан Республикасы автомобиль юллары буенча

Экстремаль хәлләрдә ярдәм сорап мөрәҗәгать итегез: Ашыгыч хезмәтләрне чакыруның бердәм номеры (тәүлек буе, стационар һәм мобиль телефоннардан) 112 Янгын сүндерү сагы 101 Полиция 102 Ашыгыч ярдәм 103 Татарстан территориясендә су басулар ешрак мул явым-төшемнәр яисә карның интенсив эрүе нәтиҗәсендә килеп чыга. Экстремаль ситуацияләрдә исән калырга өйрәтү буенча белгечләр, күпчелек очракта, кеше үзенең күп кенә бәхетсезлекләрендә үзе гаепле, көндәлек тормышта гамьсезлек, ваемсызлык һәм элементар наданлык күрсәтеп, дип саный. Шуңа күрә кешенең иминлеген тәэмин итү элементларының берсе-аның теләсә нинди экстремаль ситуацияләргә әзерлеге һәм гадәти булмаган шартларда дөрес эш итә белүе. Су баскан районнарда яшәүчеләр үзләре дә тискәре нәтиҗәләрне сизелерлек киметергә яки булдырмаска мөмкин. Яхшы хуҗа алдан ук язгы ташуга әзерләнергә һәм язгы ташуның тискәре нәтиҗәләрен вакытында булдырмаска тиеш: янәшәдәге территорияне кардан чистартырга, канау казырга, суга зур булмаган дамба рәвешендә киртә ясарга һ.б. синоптикларның фаразларына бик игътибарлы булырга кирәк. Әгәр су басу акрын үсә икән, һәм сезнең вакытыгыз бар икән, балаларны куркынычсыз урынга эвакуацияләү, мөмкин булганча милекне һәм матди кыйммәтләрне коткару өчен мөмкин булганның барысын да эшләгез. Мөгаен, сезнең янда ялгыз һәм картлар яшидер. Аларны куркыныч янавы турында кисәтегез. Йорт хуҗалыгында һәрвакыт ниндидер терлек бар. Этнең муенчагын чылбырдан бодкындырырга онытмагыз. Тавык, үрдәк һәм казларны чормага куып кертеп, бикләп куюың яхшырак. Зуррак хайваннарны алдан ук калкулыкка куып җибәрергә һәм анда бәйләп куярга кирәк. Су торак корылмаларга якын килгәндә, электр үткәргечләрне алдан ук сүндерү, баздан азык-төлек чыгару һәм эчәргә яраклы су запасы туплау яхшырак. Документлар һәм кыйммәтләр күбрәк сакланган булачак, әгәр аларны полиэтилен пакетка урнаштырсаң һәм ышанычлы урында (үзеңдә, кием астында) яшерсәң. Әгәр суга эләксәгез, авыр киемнәрегезне һәм аяк киемегезне салып ташлагыз, теләсә нинди әйберне тотыгыз да, ярдәм көтеп, агым уңаена йөзегез. Иң мөһиме-теләсә кайсы вәзгыятьтә паникага һәм куркуга бирелмәгез. Салкыннан үлем - суга эләккән кешеләрнең тормыштан китүенең төп сәбәпләренең берсе. Организмны 35°С тан түбән температурага кадәр өзлексез суытканда тәннең җылылык югалтуы гипотермиягә китерә, әгәр бу процесс кире кайтарылмаслык булып чыкса, ул үлемгә китерергә мөмкин. Су җылылыкны һавага караганда 25 тапкыр зуррак үткәргеч булганлыктан, суга баткан кеше тизрәк суына. Гипотермиядә булган кешене җылытуның иң нәтиҗәле ысулы-гомуми җылыту (җылы душ, сауна, гомуми электр җылыту, җылы коры кием, кайнар эчемлек). Шул ук вакытта иң нәтиҗәле чаралар булып күкрәк һәм арка өлкәләрен җылыту тора. Су өсте тигезлеге акрын күтәрелгәндә Фаразланган су басу зонасында су басу куркынычы булганда 1. Предприятиеләр, оешмалар, мәктәпләр һәм мәктәпкәчә учреждениеләр эшен туктатырга. 2. Балаларны өйләренә озатырга яки куркынычсыз урынга күчерергә. 3. Йорт хайваннарын һәм терлекләрне калку урыннарга куарга. Әгәр сезнең йортыгыз игълан ителгән су басу районына эләксә 1. Газ, су һәм электрны сүндерергә, мичтәге утны сүндерергә. 2. Азык-төлекне, кыйммәтле әйберләрне, кием-салымны, аяк киемнәрен биналарның өске катларына, чормаларга, ә су күтәрелгән саен түбәләргә күчерергә. 3. Кирәкле әйберләрне: йөзү чараларын, коткару түгәрәкләрен, бауларны, баскычларны, сигнал чараларын җыярга тырышыгыз. 4. Күлмәк яки чалбарны җиңел йөзүче предметлар (туплар, шарлар, ябык буш пластмасса шешәләр һ.б.) белән тутырыгыз. Эвакуация турында кисәтү алып 1. Өч көнлек туклану запасы җыегыз (энергетик кыйммәтле һәм балалар өчен кирәкле ризыклар: шоколад, сөт, су һ.б. алыгыз). 2. Практик җылы кием әзерләгез. 3. Беренче ярдәм аптечкасы һәм сез гадәттә куллана торган дарулар әзерләгез. 4. Паспортны һәм башка документларны су үткәрми торган пакетка төрегез. 5. Үзегез белән бәдрәф кирәк-яраклары һәм урын-җирне алыгыз. 6. Вакытыгыз булса, тәрәзәләрне һәм ишекләрне бикләп куегыз. 7. Базга керү урынында су үтеп керүгә комачаулый торган җир өеме ясагыз. 8. Кирәк булганда кешеләрне һәм авыл хуҗалыгы хайваннарын эвакуацияләү өчен автотранспорт һәм йөзү чаралары, кул астындагы чаралар (өстәлләр, шиннар, коткару пояслары) кулланыгыз. Су өсте кискен күтәрелгәндә Әгәр су кискен күтәрелә башласа 1. Якындагы куркынычсыз калку урынны (бинаның өске катлары, бина түбәсе, агач) мөмкин кадәр тизрәк алырга һәм төрле йөзү чаралары ярдәмендә яки кичүләр буйлап җәяүләп Су буйлап эвакуацияләүгә әзер булырга. 2. Паникага бирелергә ярамый. Үз-үзеңне тота белүне югалтмаска һәм коткаручыларга су белән киселгән һәм ярдәмгә мохтаҗ кешеләр барлыгын вакытында ачыкларга мөмкинлек бирә торган чаралар күрергә. 3. Су буйлап үз-үзеңне эвакуацияләү өчен төрле йөзү чараларын (көймәләр, катерлар, бүрәнәләрдән һәм башка йөзүче Материаллардан Саллар, мичкәләр, щитлар, ишекләр,агач койма ватыклары, баганалар, автомобиль камералары һәм башкалар) кулланырга. 4. Кул астындагы коткару чарасы белән суга бары тик котылуга өмет булмаган иң соңгы очракта гына сикерергә мөмкин. 5. Су басу вакытында кырда, урманда калкурак урын алырга, агач башына менәргә кирәк. Әгәр Сез су басуда зыян күрүчеләрне тапсагыз 1. Бина түбәләрендә, калкулыкларда, агачларда зыян күрүчеләрне күреп, бу хакта җирле үзидарә органнарына ашыгыч рәвештә хәбәр итәргә кирәк. 2. Йөзү чаралары булганда су басу вакытында зыян күрүчеләрне коткару чараларын күрергә. 3. Йөзү чаралары булмаганда кулдан килгән Материаллардан (бүрәнәләрдән, такталардан, автомобиль камераларыннан, мичкәләрдән, бидоннардан) иң гади йөзү чаралары ясарга һәм зыян күрүчеләрне коткару чараларын күрергә кирәк.

     Шәмсетдинова Аделина һәм аның җитәкчесе Дәүләтгәрәева Гөлфинә Зофаровна конференциядә "Яхшылык эшлә"проекты белән катнаштылар.